Ölümden Sonra Yaşama Hazırlanmak

Eski Mısırlılar ölülerine Büyük Piramitler, kocaman mezarlıklar, yeraltı mezarları, çok güzel mezar eşyaları ve sanatı gibi olağanüstü hediyeler bırakırdı, ama ölümü takıntı haline getirdiklerini söylemek doğru olmaz. Aksine öbür dünyada yaşamaya hazırlanıyorlardı.

Osiris

Osiris’in yaptığı gibi ölümden sonra tekrar yaşamak isteriz.
– Anubis’in Osiris’i mumyalamasını taklit edersek, ölüler dünyasında Osiris ile birlikte olabiliriz.
– Orada Osiris bizi yargılayacak ve kalplerimiz günahlarımızla tartılacak.
– Layık görülürsek, ebedi yaşama sahip oluruz.

Bütün ölü tahnit, mumyalama, gömme ve anma ritüelleri ölümden sonraki yeni yaşamı sağlama almayı amaçlardı. Mısırlılar öldükten sonra zaten tanıdıkları Mısır’ın kusursuz bir versiyonu olan Aaru’da – “kamış tarlası” – kusursuz varlık olarak yaşamak isterdi.

Aaru, ölülerin efendisi Osiris’in diyarıydı. Orada kutsanmış ölüler bol arpa ve gernik buğdayı – Mısır mezar duvarlarında sevinçle tasvir edilen bol hasat – kaldırırdı.

Osiris Anubis

Mısırlılar eksiksiz kişinin birçok ögeden oluştuğuna inanırdı: fizikse vücut, ad, gölge, ka (ruhsal yaşam gücü), ba (kişilik) ve akh (cennette yaşayabilen kusursuz varlık).

Cennette yaşamı garantilemek için bu bileşenlerin tümüne özen göstermek gerekirdi. Vücudu mumyalayarak korumak ve merhumu tanrı Osiris’le özdeşleştiren ritüellerle, iç organların konulduğu küpler de dahil olmak üzere bir cenaze takımıyla birlikte gömmek gerekirdi. Tanrının ölümünü ve yeniden dirilişini canlandırmak, merhumu öbür dünya yolculuğuna hazırlardı.

Öbür dünyaya güvenli geçiş için ayrıntılı hazırlıklar, başlangıçta burada olduğu gibi yalnızca soylular içindi ama daha sonra ebedi yaşamda yeniden doğma vaadi bütün Mısırlıları kapsadı.

Mumyalamanın her evresine dinsel bir ritüel eşlik ederdi. Мumyacılar, ölülerin koruyucu tanrısı çakal başlı Anubis rolünü canlandırdı, Anubis katledilen Osiris’i diriltmek için tahnitin sırlarını icat etti. Tahnit büyüleri merhuma güvence verirdi: “Tekrar yaşayacaksın, ebediyen yaşayacaksın.”

Ölünün Yolculuğu

Fiziksel vücudun mumyalanarak korunması önemliydi, çünkü ka’nın dönmek için vücuda ihtiyacı vardı. Vücut çürüseydi, ka açlıktan ölürdü. Ka’nın öbür dünyada ba’ya kavuşması, vücuttan güç almasına bağlıydı. İkisi birlikte öbür dünyaya girmesi gereken akh’ı yaratırdı.

Anubis

Merhum sonra bu dünyadan öbür dünyaya giden yoldan geçer ve Anubis tarafından İki Hakikat Salonuna götürülürdü. Orada kalp, bir kuş tüyünün simgelediği hakikat tanrıçası Ma’at’ın karşı kefesine konurdu. Günahla ağırlaşan kalp tüyden ağır olursa, dişi ucube ve ölü yiyici Ammut tarafından yenirdi. Terazi dengede olursa merhum, kapılarını Osiris’in koruduğu cennete geçebilirdi.

Önemli Mısırlılar bir “elkitabı”yla gömülürdü: Ölüler Kitabı ya da Gündüz Ortaya Çıkma Büyüleri. Bu rehber kitap öbür dünya yaşamında konuşmayı, nefes almayı, yemeyi ve içmeyi öğretirdi. Bunların arasında “ölüler dünyasında bir daha ölmeme”nin büyüsü de vardı.

ölüler Kitabı

Ey kalbim… Mahkemede aleyhime tanıklık etme, bana karşı durma! (Eski )

Osiris’in Ölümü

Osiris’in ölümünün ve yeniden dirilişinin öyküsü, Mısırlılara ölümden sonra yeni yaşam umudunu veren – başlangıçta yalnızca krallara, ama Orta Krallık döneminde bütün Mısırlılara – temel mitti.

Tanrı Osiris’in, kıskanç kardeşi Set tarafından vücudu parçalanıp Mısır’ın her tarafına saçılarak öldürüldüğü söylenirdi. “Bir tanrının vücudunu yok etmek olanaksızdır,” dedi Set, “ama ben yaptım.”

Osiris’in karısı İsis ve onun kız kardeşi vücudun parçalarını toplayıp bir araya getirdi ve tanrı Anubis, cesedi ilk olarak tahnit etti. İsis kendini bir çaylağa dönüştürdü ve mumyalanan Osiris’in üzerinde dolaşarak, bir çocuğa (babasının intikamını alacak Horus) hamile kalacak kadar ona yaşam nefesi üfledi; ondan sonra Osiris yeraltı dünyasının efendisi olarak yerini aldı.

Kısaca

İnananlar – Eski Mısırlılar

Ne zaman ve nerede? – MÖ 2000 – MÖ 4. yüzyıl, Mısır

Sülaleler öncesi Mısır’da – Kuma gömülen cesetler kurutmayla korunur, bu durum daha sonraki mumyalama pratiklerine esin kaynağı olmuş olabilir.

MÖ 2400-2100 civarı – Sakkara’daki kral mezarı kitabeleri – Metinleri – Mısır firavunları için ilahi bir inancını gösterir; krallara “Sen ölmedin” denilir.

MÖ 2100 civarı – İlk Tabut Metinleri – zengin erkek ve kadınların tabutları üzerine yazılmış büyü formülleri – ölümden sonra yaşamın artık yalnız krallara özgü olmadığını gösterir.

MÖ 4. yüzyıldan itibaren – Galip gelen Yunanlar bazı Mısır inançlarını, özellikle Osiris’in kansi İsis’e inancı benimser.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

*

*