Dinamo Nasıl Çalışır?

Buluşların çoğu, hiç umulmadık yollar­la gerçekleştirilmiştir. Belçikalı maki­nist Zenobe Gramme”ın buluşu da böy­le olmuştur. Adı geçen makinisti 1870 te ilk dinamoyu yapmaya yönelten se­bep, temizlik merakıydı. Bir gün, Gramme, süs eşyalarının galvanize edildiği atölyesinde, kullanılmış pillerin kurşuni – yeşil artıklarını tiksintiyle seyrederken, yanında bulunan iş arkadaşlarına: “Elektrik akımını daha temiz yollardan üretemez miyiz?” Diye sormuş ve he­men kollarını sıvayıp, uğraşa uğraşa, sonunda, ünlü jeneratörünü yapmayı başarmıştı.

Zenobe Gramme

Bu jeneratörde, yumuşak demirden, kalın çaplı ve üzerine bakır tel sarılı bir halka yer almaktaydı. Hal­ka, bir eksen üzerine yerleştirilmişti ve bir buhar makinesi tarafından, kuvvet­li bir elektromıknatısın çeneleri arasın­da hızla döndürülüyordu. Dönüşün oluşturduğu alan değişiklikle­ri ise, bir doğru meydana getiri­yordu. Görüldüğü gibi, dinamonun te­meli, devamlı bir mıknatısın alanında bulunan bir iletken devre üzerinde, bir elektrik akımının vücuda gelmesidir. , Gramme”dan bu yana, büyük ölçüde geliştirilmiştir. Üstelik, yay­gın olarak kullanılmaktadır.

dinamo-resmi

Dinamo, normal çalıştığında, alternatif akım ve­rir. Doğru akım elde etmek için, dina­moya bir toplaç eklenir. Dinamonun en önemli özelliklerinden birisi de, olmasıdır. Gerçekten de, dina­monun dönecini bir patlamalı motora ya da suyla çalışan bir türbine bağla­mak suretiyle döndürecek olursak, dina­mo, kendisine verdiğimiz mekanik ener­jiyi, elektrik enerjisi haline dönüştü­rür. Bunun tersini yaptığımızda, yani dinamoya elektrik enerjisi verdiğimiz zaman ise, mekanik enerji elde ederiz.

bisikletin-dinamosu

Dönecin dönmesiyle dinamo bir elektrik motoru durumuna gelir. Yel değirmeninin küçük çarkı da, bize, bir tersinirlik örneği vermektedir.

bisiklet-dinamosu

Çark çalıştırılınca, bir hava akımı meydana getirir; çark kendi haline bırakılınca, bu sefer de onu, hava akımı döndürür. Dinamonun tersinirliği, 1873″te, Viyana”da bir sergiye katılan mühendis tarafından, tesadüfen keşfedilmiştir. Bir montaj hatası yapan Fontaine, bir dinamoyu, 250 metre ötede çalışmakta olan bir maki­neye bağlamıştı. Dinamo da, akım alır almaz, dönmeye başlamıştı…

Expérience de transport de Force : Hippolyte Fontaine, 1886

Demek ki, bu jeneratörden, devitken olarak yararlanılabilirdi. Bu keşif, Fontaine”de “güçleri uzaklara iletmek” düşüncesini yarattı.

Bu yazı 08 Mayıs 2013 tarihinde yayımlandı ve bugüne kadar 29.895 defa okundu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

*

*