Alzheimer Hastalığı Ne Zaman Başlar?

Alzheimer , sinsi başlar ve yıllar içinde yavaş gelişir. Normal yaşlanma ile çıkan unutkanlık, her zaman Alzheimer hastalığına işaret etmez. Bununla birlikte hafif unutkanlıkları olan birçok kişi Alzheimer hastalığının erken evrelerinde olabilir.

Normal yaşlanmada sinir hücresinin kaybı beynin belli bir bölgesinde olup %10’dan fazla değildir. Alzheimer hastalığında ise beyin yaygın olarak tutulmuş olup, nöron kaybı da %10’dan fazladır.

Bütün demansların %50-80’ini Alzheimer demans oluşturur, bu demektir ki diğer demanslarda %20 ile % 50 gibi büyük bir oran teşkil etmektedir.

Alzheimer

Alzheimer hastalığının beyinde klinik belirtiler ortaya çıkmadan yıllar önce “orta yaşlarda” başladığı biliniyor. Beyin bu dönemde hastalığın yaptığı hasara karşı direnebiliyor, belirtilerin ortaya çıkışını önleyebiliyor, fakat zamanla artan yükü tolere edilemiyor ve belirtiler gözlenir hale geliyor.

Klinik belirtilerin 65 yaşından sonra başladığı Alzheimer hastalığında, beyindeki patolojik değişikliklerin (plaklar ve yumaklar) 15-20 yıl hatta 40 yıl önce başladığı, belirtilerin ortaya çıkıp teşhis koyulana kadar sessiz kaldığı düşünülmektedir.

Alzheimer hastalığının klinik belirtileri ise 65 yaşından sonra görülür ve sıklığı her 5 yılda bir iki katına çıkar.

65 yaş üzerinde her 10 kişiden biri, 85 yaşın üzerinde her iki kişiden biri Alzheimer demansa yakalanmaktadır. Önlemler orta yaşlarda ve/veya hastalık beyinde başlamadan önce alınırsa etkilidir, hastalık klinik olarak ortaya çıktıktan sonra pek yararı görülmez.

Genetik ve çevresel faktörler beyin rezervini etkileyen unsurlardır. Eğitim, entelektüel kapasite, mesleki faaliyet, IQ derecesi, zihinsel uyarıcı hobiler beyindeki yıkıma karşı yedek bir kapasite oluşturur.

Nasıl İlerler?

Alzheimer hastalığı çoğunlukla kısa süreli (20-30 dakika bilgiyi depolayabilen) ve epizyodik bellek kaybıyla başlar, başlangıçta uzun süreli bellek korunmuştur. Hastalar yakınları tarafından “eskileri benden daha iyi hatırlıyor” diye anlatılır.

Hastalığın orta evresinde; unutkanlığın şiddeti artar ve bilgiyi belleğinde bir kaç dakikadan fazla tutamaz, depolayamaz hale gelir, bazen bir bölümü hatırlansa da tamamı hatırlanamaz. Hastalığın son dönemlerinde ise hastalar aile bireyleri dahil hiç kimseyi hatırlayamazlar. Lisan hastalığın başlangıcında belirgin olmaz ama ilerlemesiyle tabloya eklenir. Görsel-mekansal işlevler “-Ne? -Kim? -Nerede?” sorularına yanıt verememe ise hastalığın erken evrelerinde başlar, hastalığın ilerlemesi ile artar.

Yüksek kortikal fonksiyonlar dediğimiz, hayvanlarda olmayan yönetici işlevler, organizasyon yapma, yargılama, karar verme gibi bilişsel işlevler Alzheimer hastalığının erken evrelerinde bozulur.

Hastalığın son evresinde; yürümek, yemek yemek, giyinmek, yatmak, oturmak, alet kullanmak tamamen bozulur.

Depresyon oranı %2 – %30, hezeyanlar (para ve eşyalarının çalındığına dair) %30, halüsinasyonlar %12 – %49 oranında görülürken, kişilik değişiklikler ise %75’inde görülür.

Alzheimer Hastalığı Genetik Midir?

%95 genetik değildir. Genetik Alzheimer hastalığı, genç yaşta (55 yaşından önce) başlar, birinci derece yakınında Alzheimer hastalığı olanların hastalığa yakalanma riski diğer insanlardan 4 -10 kat fazladır.

Alzheimer Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?

Kesin tanı beyin biopsisidir. Hiçbir hasta da patolojik tanıya ihtiyaç yoktur. Sadece hasta hikayesine göre konulan tanı %90 doğrudur.

Alzheimer Hastalığının Tedavisi Var Mıdır?

Bu gün için hastalığı tam durduran, geri çeviren ve hastayı hastalık öncesi normal durumuna geri döndüren bir tedavi yoktur. Tedavide 20 yıldır iki grupta 4 ilaç kullanılmasına rağmen ne yazık ki bunlara bir yenisi eklenemedi.

Alzheimer Hastalığında Aşı Tedavisi Var Mıdır?

Beyinde oluşan amiloid plakların, hastalığı başlatan neden olduğu yapılan çalışmalarla (Amiloid plak hipotezi) kanıtlanmıştır. İlk aşı çalışmasında aktif aşı yöntemi kullanılarak Alzheimer hastalarının beynindeki amiloid plaklar uzaklaştırılmıştır. Ancak aktif aşı, meningoensefalit denen ölümcül beyin hastalığına neden olması nedeniyle uygulamadan kaldırılmıştır.

2003 yılında İngiltere de 372 hastaya aşı çalışması yapıldı. %6’sında meningoensefalit geliştiği için çalışma durduruldu. Ölen hastalardan yapılan beyin otopsisinde; aşının beyindeki plakları temizlediği gösterildi. Çalışma durdurulduktan sonra yaşayan son 9 hastadaki sonuçlar oldukça ilgi çekiciydi, klinik takip ise hüsran verici idi. Beyni amiloid plaklardan tamamen temizlenen 2 hasta da dahil 9 hasta ağır klinik tablo ile ölmüştü. Beyindeki amiloid plakların temizlenmesi ile demansın önlenemediği gösterilmiştir. Amiloid plak hipotezinden uzaklaşılmıştır. Yaşlılık döneminin ayrıcalığı ve en büyük kazancı BİLGELİKTİR. Yaşlılar hayat problemleri karşısında, gençlerin sahip olamayacağı kadar geniş ve kullanışlı çözümler içeren bir davranış repertuvarına sahiptir. Bu sahip oluş BİLGELİĞİN ta kendisidir.

Sağlıklı yaşlanmak umuduyla, sağlıkla kalın…

Halk Arasında “Bunama” Olarak Biliniyor. Peki Nedir Bu Alzheimer?

Alzheimer Hastalarına Nasıl Davranılmalı?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

*

*